De bevrijding begin november van Walcheren betekende voor een deel van Zeeland het einde van de oorlog, maar zeker niet het einde van alle ellende. Tijdens de Slag om de Schelde vernielde steden en dorpen, zoals Breskens en Vlissingen, moesten herbouwd worden. Het wapen van de inundatie had wel meegewerkt aan de bevrijding van delen van Zeeland, maar met de gevolgen ervan bleven de inwoners achter, ook nadat de geallieerde troepen waren verder getrokken. In dit hoofdstuk gaat het over de nasleep van de oorlog, deels in een periode waar andere delen van ons land, het oosten en het westen, nog niet bevrijd waren en waar de oorlog nog gewoon voortduurde.


Walcheren Amerikanen op bezoek Abeele 1945 water geen melk Attlee op bezoek
Amerikanen op bezoek Abeele:melkhandelaar Manus Kesteloo uit Souburg zorgt voor drinkwater i.p.v. melk maart '45:Premier Attlee (UK) bezoekt het overstroomde Walcheren (hier: St-Laurens)

verwoesting1verwoesting2VERWOEST NEDERLAND

'Nog veel te weinig is bekend wat honderdduizenden Nederlanders in Brabant en Gelderland, in Limburg en Zeeland, in Den Haag en in Rotterdam, langs de kust en op nog tal van andere plaatsen in den oorlog 1940- '45 verloren hebben aan have en goed, aan huis en erf." Zo begint Herman Moerkerk zijn verhaal over 'een tocht langs de puinen'. Het boekje verschijnt in 1945 en is voorzien van zelf gemaakte tekeningen.  Over Zeeland, schrijft hij onder meer: "In Zeeland heeft de oorlogsstorm gewoed zooals nauwelijks elders. Hoe vaak heeft dit land den strijd moeten aanbinden tegen de zee, die het zijn beschermer noemde. Nu kwam de verwoestende aanval van twee kanten. Terwijl het water met donderend geweld door de dijken brak, de vruchtbare weiden overstroomde, huizen, oogst en vee meesleepte, de nijvere bevolking voor zich uit joeg, brak uit de lucht dood en verderf onder de vluchtenden los. Wat de zee niet vernietigde in haar wilde vaart, dat verwoestten de granaten en bommen. Hoeveel herinneringen gingen weer verloren in Middelburg, Vlissingen, Domburg, Veere. .. Gemarteld en verminkt liggen de dorpen waar over zich de wateren sluiten; verdronken zijn de landen waarop zich zulk een belangrijk deel der geschiedenis van ons land heeft afgespeeld. De markten zijn leeg. De schilderachtige figuren der inwoners zijn over ons land verspreid, de gezinnen uiteen gejaagd. De roemrijke namen van Biervliet, Arnemuiden, Westkapelle en Domburg, eenmaal tot de voornaamste steden van Zeeland be-hoorende, kunnen nog slechts een herinnering oproepen aan hun bestaan. En ondanks dat alles, getuigt ook hier de bevolking van een kracht, die de grootste bewondering afdwingt."

Lees de gehele tekst hier.


LIFE

Het Amerikaanse tijdschrift LIFE publiceert op 19 maart 1945 een uitgebreide reportage over het ondergelopen Walcheren.

LIFE 75c

LIFE 75  Life 190345

 

LIFE Gezinsverhaal


Hardnekkige misverstanden rond de bevrijding van Walcheren

Bevrijding: Langs de route vlaggen en juichende mensen met bloemen en oranje. En er wordt gelachen, gekust en geknuffeld. Maar op Walcheren was dat beslist anders. Toen in Vlissingen, na een beschieting met 40.000 granaten en drie dagen straatgevechten, de vlag op de Sint Jacobstoren verscheen, zeiden de paar duizend burgers die nog in de stad waren gebleven tegen elkaar: "Laten we het er maar op houden dat we nu bevrijd zijn." En de vlag hing een week halfstok vanwege de vele slachtoffers en de schrikbarende verwoestingen.
De Britse troepen, die de ravage zagen, die hier door de bombardementen, de beschietingen en de inundatie was ontstaan, konden maar niet begrijpen dat we hen als onze bevrijders verwelkomden. Het is nooit de bedoeling van de geallieerden geweest om Walcheren te bevrijden. En wat wij de bevrijding van Walcheren noemen, is in feite de militaire operatie Infatuate. Die vormde het sluitstuk van de slag om het gebruik van de haven van Antwerpen, die de geallieerden nodig hadden als aanvoerhaven in de strijd tegen Duitsland.
Walcheren is bevrijd door de Canadezen: Weer zo'n hardnekkig misverstand. De Canadezen laten zich dat natuurliik graag aanleunen, maar in werkelijkheid is Walcheren bevrijd door Schotse bergtroepen en Britse mariniers. Na D-day volgde een bliksemsnelle opmars zodat op 4 en 5 september Brussel, Gent, Brugge en Antwerpen bevrijd werden. In vier dagen tijd waren de Britse pantserspitsen opgerukt van de Seine tot aan Antwerpen, waar ze de Duitsers volledig verrasten. En het was geen wonder dat wij in Nederland de volgende dag de Canadezen op de hoek van de straat verwachtten. Dat was op 5 september, Dolle Dinsdag. West-Zeeuws-Vlaanderen werd door de Canadezen op de gebruikelijke manier veroverd. Dat hield in dat ieder dorp of gehucht eerst in puin werd geschoten, waarna de soldaten uiterst voorzichtig, voetje voor voetje oprukten, want ze waren erg zuinig op hun eigen manschappen omdat de verliezen vanuit Canada nauwelijks werden aangevuld. De opmars van de Canadezen naar de Kreekrakdam verliep rampzalig en het werd duidelijk dat de geliiktijdige verovering van West-Zeeuws-Vlaanderen en Walcheren hun krachten te boven ging. Gelukkig werd een tweede Britse invasie op Hitlers Atlantikwall voorbereid, ditmaal in Westkapelle.
De Sloedam bleek niet te bestormen. De Canadezen hebben drie dagen en drie nachten met de moed der wanhoop geprobeerd vaste voet op Walcheren te krijgen, maar werden telkens teruggeslagen en uiteindelijk uit de strijd genomen. De Sloedam bleek voor de Canadezen toch een dam te ver te zijn en hun rol bij de bevrijding van Walcheren was hiermee uitgespeeld met uitzondering van de hoogste bevelhebber, Generaal Simonds en de schietgrage Canadese artillerie die vanuit Zeeuws-Vlaanderen de strijd op Walcheren ondersteunde. De Schotten hadden een alternatiefgevonden en staken vanuit het haventje van Nieuwdorp met bootjes het smalle Zuidsloe over, blubberden over de schorren naar de dijk van de Bijleveldpolder en konden zo de hardnekkige Duitse tegenstand op de kop van de Sloedam vanuit de flank aanvallen.
Inundatie: Het onder water zetten van een eiland vóór een invasie was een echte primeur in de krijgsgeschiedenis, die in de geallieerde pers voorpaginanieuws werd met' 'RAF sinks Dutch island'. Voor de Duitsers was het ook een nieuws waarmee de verdediging van het eiland op het verkeerde been werd gezet. De troepen konden zich nu niet meer achter de tankgracht en de bunkergordel, binnen de vesting Vlissingen terugtrekken zoals ze bij alle kanaalhavens hadden gedaan en ook de bevoorrading van de geïsoleerde kustbatterijen werd onmogelijk gemaakt. Tijdens de landingen kregen de troepen geen luchtsteun. Hun werd verteld dat dat veroorzaakt werd door de grondmist op de vliegvelden in Engeland, maar de werkelijke oorzaak was de weigering van de bevelhebber van de luchtstrijdkrachten om het gevraagde bombardement door 700 zware bommenwerpers uit te voeren. Hij vond dat de R.A.F. boven Walcheren al meer dan zijn plicht had gedaan en vond dat de infanterie het veroveren van het eiland niet aan de luchtmacht moest overlaten.
Het alles verwoestende bombardement dat aan de landingen voorafhad moeten gaan is ons daardoor bespaard gebleven. De troepen moesten het maar doen met de vuursteun van de Canadese artillerie op de kust van Zeeuws-Vlaanderen en van het bedaagde slagschip de Warspite en de monitors Erebus en Roberts. De luchtsteun kwam later van de tactische luchtmacht vanuit België met zijn Typhoon jachtbommenwerpers.