Ik zag de koningin ....

Ik zag koningin Wilhelmina terugkeren in Nederland
René Martens, Eede - Zeeland

"De Canadezen hebben Draaibrug en Eede bevrijd. Twee mannen uit Draaibrug, Vincent Naessens en Jopie Commelin, zijn de Canadese militairen in Aardenburg gaan waarschuwen dat de Duitsers vertrokken waren. Na de bevrijding in september 1944 konden we niet terug naar huis. Alles was kapot. We hebben toen negen maanden bij een broer van mijn vader in Maldegem, net over de grens in België, gewoond. Heel Maldegem zat vol met Nederlandse vluchtelingen. De school hield daarom een ochtend- en een middagklas. Ik kreeg schurft. Ik had heimwee naar ons huis. Elke middag liep ik de vijf kilometer naar Eede, waar ik in een zelf gemetseld hutje in de tuin mijn brood opat. Het gelukkigste moment van mijn jeugd was dat de werklui stellingen opbouwden om ons huis te repareren. Je had vlak na de oorlog niets. Sommige slimmeriken hadden hun zilvergeld begraven, maar mijn vader niet. Ik heb maanden op te kleine schoenen gelopen. Mensen verdienden bij door tabak en boter naar België te smokkelen. Dat was in de grensstreek de gewoonste zaak van de wereld."

"Op 13 maart 1945 liep de dorpsomroeper door Eede met een bel. Hij riep 'de koningin komt langs'. Ik ging bij de grens staan. Het duurde uren voordat koningin Wilhelmina aankwam. Ze werd in Maldegem opgehouden door alle Nederlanders. De eigenlijke grenspost was kapotgeschoten en daarom was er een streep getrokken van leem en meel, die de grens met België moest voorstellen. Veel mensen waren al vertrokken, omdat ze niet geloofden dat het ging gebeuren. De grensoverschrijding duurde maar vijf minuten. Koningin Wilhelmina stapte uit een gepantserde auto en ging omringd door militairen handen schudden. Ze was in mijn ogen een oud vrouwtje met een bontjas en een muts. Ik stelde me bij een koningin iets anders voor."


Terugkeer van Wilhelmina nagespeeld
"Koningin Juliana heeft op 13 maart 1954 het Nationaal Monument onthuld dat herinnert aan de terugkeer van haar moeder. Prins Bernhard was daar ook bij. Elk jaar is er op 4 mei een herdenking, waarbij Canadezen aanwezig zijn. Van Hoofdplaat naar Knokke wordt de Bevrijdingsmars gelopen. In 2005 hebben we de terugkomst van Wilhelmina nagespeeld, compleet met militaire legervoertuigen. We wilden voor het nageslacht vastleggen wat er in Eede is gebeurd. Zowel het leven vóór, tijdens en na de bezetting hebben we uitgebeeld tot en met de onthulling van het monument. Ik hamerde er als regisseur op dat de emoties levensecht moesten zijn. Het meel voor de streep kwam in 1945 van de familie Van Parijs. Bij ons toneelspel heeft Louis van Parijs opnieuw de streep getrokken, vanuit zijn rolstoel."

 

<<< terug