Terugkieke

Met ontsteltenis, maar zonder bitterheid jegens den bondgenoot, die dezen weg koos, zagen ze het resultaat van de zware luchtaanvallen op de Kappelsche zeewering, op de dijken bij Vlissingen en Veere later. Walcheren werd aan de golven prijsgegeven. Kom van Zuid-Beveland in den zomer en wanneer ge den Sloedam achter u hebt, zijt ge twee seizoenen verder! Het zoute water heeft al het leven in den grond verstikt; de boomen heffen hun naakte kruinen boven den vloed, en geen zon vermag dit lugubere, steriele landschap fleur te geven Middelburg, een oude wonde, nog niet genezen, is door de edelmoedigheid van een goedwillenden Duitschen bevelhebber (die zich, om de bevolking te sparen, met al zijn troepen overgaf zonder een schot te lossen) voor totale verwoesting bewaard gebleven.

Beurtelings rijdend en varend komen we in een beroemde “duck" in Westkapelle.

,,Meneer", zegt een oude Westkappelaar, ,,we hoorden 2 October het bericht door de radio, dat we allemaal weg moesten, maar waar zouden we heen? De Canadeezen zaten al in Woensdrecht en we konden de eilanden toch niet meer af. Gelukkig zijn toen wel heel wat menschen van de kust weggegaan, waar de Duitsche stellingen waren en dat heeft hun het leven gered. We zullen dien 3en October nooit vergeten. Het was verschrikkelijk. Het dorp is voor het grootste deel verwoest. In een kelder zaten 47 man in doodangst het eind van het bombardement! af te wachten. Ze zijn er niet meer levend uitgekomen. Allemaal verdronken.” 

 

“En later zijn de Engelschen door dit gat in den dijk op Walcheren geland?”

“Het was een ontzettende strijd. Honderden Engelschen zijn voor de kust verdronken. De overlevenden vertelden, dat ‘t moeilijker was dan de invasie in Frankrijk. Weet u wat ook zoo verschrikkelijk was, - dat bombardement vanuit zee. Er Iagen Engelsche oorlogsschepen voor de kust en die beschoten de Duitsche stellingen. Domburg heeft ontzettend van het scheepsgeschut te lijden gehad. Er zijn veel slachtoffers gevallen. De Duitschers konden er niet tegenop. Wat doe je tegen de Warspite en de Lancaster met hun 6 tons-bommen. Toch hebben de oude Duitsche soldaten (de Bismarck Jugend!) fel en fanatiek gevochten. Het viel ons erg tegen, want we hadden zoo den indruk, dat ze zich bij de eerste schermutseling wel zouden overgeven."

“En het water?"

,,O, dat is het ergste niet. Dat is onze oude vijand; dien kennen we en zullen we wel baas worden. Maar al dat andere, vreemde, - die luchtbombardementen en dat scheepsgeschut, - dat zullen we ons leven lang niet vergeten."

Een mistroostig ruïnedorp, Westkapelle, waarvan als door een wonder de oude molen en de vuurtoren recht overeind staan tusschen het puin. De Zeeuwen zeggen, dat het een Godsoordeel was, dat Westkapelle trof, omdat dit een haard van zwarte handel is geweest, maar is Arnhem, dat verwoest werd, slechter dan Amsterdam, dat ge­spaard bleef?

(Uit: Burgers in bezettingstijd - 1945)


Afscheid van dierbaren

'Lang niet alle stoffelijke overschotten konden meteen gekist worden. Op de deel van de boerderij van Kees en Jan Brand hebben we ze allemaal naast elkaar neergelegd. Daar kon de familie dan afscheid van hen nemen. Van daaruit werden de lijken overgebracht naar het kerkhof van Oostkapelle. F. Dingemans uit Biggekerke, die een trailer met aanhangwagen bezat, heeft voor het vervoer gezorgd,' aldus Boone. Op 6 oktober vond de eerste teraardebestelling van slachtoffers van het bombardement plaats. C. Puype noteerde daarover in zijn dagboek: 'Vandaag is onze ploeg aanwezig geweest bij de begrafenis van de eerste groep slachtoffersuit Westkapelle op de begraafplaats te Oostkapelle.Toen wij er aankwamen moesten wij eerst wacht houden bij de plaats, waar de doden gekist lagen en waar de familie nog een laatste blik op de slachtoffers kon werpen. Het viel niet mee die ellende te aanschouwen. In de schuur lagen b.v. 2 kisten naast elkaar. In de ene kist een jonge vrouw met een jongetje van ongeveer drie jaar, in de kist ernaast haar man met een bebloed gezicht en aan zijn voeten een jongetje van een jaar of 4, 5. Steeds moesten we het deksel ophouden voor de ontstelde en van smart snikkende familieleden. Westkapelle was vandaag één grote familie, alle mensen zijn neven en nichten van elkaar. We woonden een treffende kerkdienst bij, waarna de stoet direct achter een van de kisten naar de begraafplaats ging. Commandant Touw met Bosselaar voorop, wij werden aan de zijkanten van de stoet opgesteld. Ook bij het massagraf speelden zich droeve tonelen af.' Gerrit de Ru uit Middelburg woonde ook enkele begrafenisplechtigheden bij. Hij noteerde de volgende bijzonderheden: 'Om 4 uur zou de rouwdienst beginnen. Om half 4 begon de kerk te Oostkapelle zich te vullen en een kwartier later was ze reeds vol. Het orgel liet de vertroostende klanken horen van Psalm 42 en van'Ruwe stormen mogen woeden'. Daarna kwamen de vier predikanten binnen: ds. F. Don. ds. A. Visser, ds. J.E. Visser en ds. W. Reus. Sober waren hun woorden, kort hun gebaren. Het votum werd uitgesproken door ds. Don, ds. A. Visser sprak over Jesaja l:7-8, ds. J.E. Visser over Ps. 39:10, ds. Reus had tot thema: 'Het Kruis gevallen over Westkapelle, tegenover het Kruis van Golgotha. Alle predikanten spraken volgens hun aard en opvatting, allen brachten een boodschap, die de vers geslagen wonden moest zalven. Geen oog bleef droog. Om 5 uur schaarden allen zich achter één baar, die grafwaarts werd gedragen waar de andere doden reeds op hun plaats in het massagraf waren gelegd.' Vijf of zes rouwdiensten werden in de week na het bombardement gehouden. Ds. J.E. Visser herinnert zich dat er in totaal 138 Westkappelaars tijdelijk in Oostkapelle zijn begraven. 'Later zijn ze definitief bijgezet in afzonderlijke graven rond de vuurtoren van Westkapelle, een symbolische plaats voor elke Westkappelaar.

Bron: Worsteling om Walcheren


westkapelle 2

    Westkapelle duiklocatie


 

 Terug hoofdpagina klein