Westkapelle

Titelfoto westkap bevr

Naar zeezijde waren alle huizen weggevaagd
Achter de dijk, half verdronken, lag het verwoeste dorp Westkapelle, ‘dat er uitzag alsof het door een atoombom was geteisterd’. Dat verneemt herrijzend Nederland, bijna een jaar na dato over het offer voor de ‘bevrijding van Europa’ dat in Westkapelle is gebracht.
Verbeten sjouwen de dijkwerkers zich dan de lendenen uit het lijf om het gapend gat in de Westkappelse zeewering te dichten. De schrijver Jef Last kijkt verbijsterd toe. ,,Wat nog over is der bewoners van dat dorp”, doet hij verslag, ,,woont in de vroegere munitiebergplaatsen en bunkers van de Duitsers, als dieren in hun holen.”   Het Departement van Openbare Werken en Wederopbouw drukt die bevindingen af in een boekje ten bate van het ‘herstel van Walcheren’: die Tuin van Holland, welke door ‘den Duitschen bezetter’ tot een welhaast onneembaar fort was verbouwd. En die er nu bij ligt als de Waddenzee. Eén uitgestrekte watervlakte met hier en daar nog slechts een stukje stads- of dorpskom boven water.

 

Lees meer...

De molen van Theune

Tragiek: de molen van Theune stort in

Ook de molen van Theune wordt vol geraakt. Daar schuilen 47 mensen in de kelder. ,,Helpers waadden er heen tot hun middel in het water. Ze redden twee volwassenen en een baby. ,,De anderen waren reeds dood of verdronken.”
Kraamverzorgster Jo Theune overleeft het drama in de kelder. ,,Tergend langzaam steeg het water, de een na de ander zakte weg en verdronk.” Haar aangrijpend relaas behoort tot een omvangrijk dossier getuigenverklaringen, dat heden ten dage te Westkapelle kan worden geraadpleegd in het Polderhuismuseum. Daar loopt de permanente tentoonstelling ‘Memories to Share’, met foto’s, films, documenten en oorlogsherinneringen.
Bron: PZC - Henk Postma (2-10-2010)


3 oktober

12.55 uur
ln molen de Roos begon het voorspel van een tragedie die later op de dag zijn ontknoping kreeg. De jongste Jo Theune (11), de zoon van molenaar Jo Theune junior, zag zijn vader vertrekken naar molen de Roos, want er moest nog gemalen worden. "Wij bleven met z'n drieën thuis. Wij zaten in een schuilkeldertje van balen stro. De vliegtuigen keerden boven de plaats waar wij zaten. Een verschrikkelijk lawaai dat versterkt werd door het afweergeschut dat vlak in de buurt stond opgesteld. Mijn vader was aan het malen toen de markeringsbommen werden gegooid. Toen hij dat zag zette hij de molen stil en deed de deur van de kelder open. Er kwamen al mensen naar de molen om de kelder in te gaan.  Tante Jo Theune (38), de zus van de vader van kleine Jo, koos ook voor de molen als schuilplaats. "Toen er zoveel mensen  bij de molen kwamen maakte vader de deur van de kelder open en hij sneed snel nog een paar geiten los. De buren gingen de kelder in en als laatste gingen moeder en ik. Ook molen de Noorman was een vluchtplek. Willem Gabriëlse (36) had met de hele buurt onderling afgesproken bij een bombardement de in molen te vluchten. "Een molen is immers een sterk rond ding, de muren zijn bijna een meter dik en hij heeft een stevige houtconstructie. We hadden een vrij groot vertrouwen in de molen, dit ging natuurlijk niet op wanneer hij door een voltreffer geraakt zou worden. lk rende nog even de ouderlijke woning in: "Moeder, ze komen, ga nou mee." Maar moeder zei:'Ach jongen, eerst nog even..." Willem wist niet wat ze eigenlijk nog wilde doen, maar trok haar mee naar de molen.

Lees meer...

Terugkieke

Met ontsteltenis, maar zonder bitterheid jegens den bondgenoot, die dezen weg koos, zagen ze het resultaat van de zware luchtaanvallen op de Kappelsche zeewering, op de dijken bij Vlissingen en Veere later. Walcheren werd aan de golven prijsgegeven. Kom van Zuid-Beveland in den zomer en wanneer ge den Sloedam achter u hebt, zijt ge twee seizoenen verder! Het zoute water heeft al het leven in den grond verstikt; de boomen heffen hun naakte kruinen boven den vloed, en geen zon vermag dit lugubere, steriele landschap fleur te geven Middelburg, een oude wonde, nog niet genezen, is door de edelmoedigheid van een goedwillenden Duitschen bevelhebber (die zich, om de bevolking te sparen, met al zijn troepen overgaf zonder een schot te lossen) voor totale verwoesting bewaard gebleven.

Beurtelings rijdend en varend komen we in een beroemde “duck" in Westkapelle.

,,Meneer", zegt een oude Westkappelaar, ,,we hoorden 2 October het bericht door de radio, dat we allemaal weg moesten, maar waar zouden we heen? De Canadeezen zaten al in Woensdrecht en we konden de eilanden toch niet meer af. Gelukkig zijn toen wel heel wat menschen van de kust weggegaan, waar de Duitsche stellingen waren en dat heeft hun het leven gered. We zullen dien 3en October nooit vergeten. Het was verschrikkelijk. Het dorp is voor het grootste deel verwoest. In een kelder zaten 47 man in doodangst het eind van het bombardement! af te wachten. Ze zijn er niet meer levend uitgekomen. Allemaal verdronken.” 

 

“En later zijn de Engelschen door dit gat in den dijk op Walcheren geland?”

“Het was een ontzettende strijd. Honderden Engelschen zijn voor de kust verdronken. De overlevenden vertelden, dat ‘t moeilijker was dan de invasie in Frankrijk. Weet u wat ook zoo verschrikkelijk was, - dat bombardement vanuit zee. Er Iagen Engelsche oorlogsschepen voor de kust en die beschoten de Duitsche stellingen. Domburg heeft ontzettend van het scheepsgeschut te lijden gehad. Er zijn veel slachtoffers gevallen. De Duitschers konden er niet tegenop. Wat doe je tegen de Warspite en de Lancaster met hun 6 tons-bommen. Toch hebben de oude Duitsche soldaten (de Bismarck Jugend!) fel en fanatiek gevochten. Het viel ons erg tegen, want we hadden zoo den indruk, dat ze zich bij de eerste schermutseling wel zouden overgeven."

“En het water?"

,,O, dat is het ergste niet. Dat is onze oude vijand; dien kennen we en zullen we wel baas worden. Maar al dat andere, vreemde, - die luchtbombardementen en dat scheepsgeschut, - dat zullen we ons leven lang niet vergeten."

Een mistroostig ruïnedorp, Westkapelle, waarvan als door een wonder de oude molen en de vuurtoren recht overeind staan tusschen het puin. De Zeeuwen zeggen, dat het een Godsoordeel was, dat Westkapelle trof, omdat dit een haard van zwarte handel is geweest, maar is Arnhem, dat verwoest werd, slechter dan Amsterdam, dat ge­spaard bleef?

(Uit: Burgers in bezettingstijd - 1945)

Lees meer...

Herdenken

tank
Een Shermantank en de gedenkstenen voor de soldaten van het 4e commando vormen het Landingsmonument Westkapelle. Klik op deze foto voor een video.

De Shermantank werd door de Britse militairen achtergelaten en werd uiteindelijk onderdeel van het Landingsmonument Westkapelle
(net als de nabijgelegen Liberty Bridge, ter herinnering aan de Royal Marines van de geallieerde troepen die tijdens de gevechten sneuvelden).

De tekst op de gedenksteen links luidt :
4 Commando Brigade British Liberation Army landde hier op 1 nov. 1944 om het eiland te bevrijden
4 Commando Brigade British Liberation Army landed here on1 Nov. 1944 to liberate the island
De tekst op de gedenksteen rechts luidt :
To the greater glory of God this stone is erected by the Royal Marines in commemoration of the
landing of No 4 Commando Brigade at Westkapelle on 1st November 1944
De tekst op de plaquette in het midden luidt:
Op 3 en 29 oct. 1944 werd deze dijk door geallieerde bommen doorbroken terwille van de bevrijding van Walcheren, Westkapelle werd verwoest, Walcheren door de zee overspoeld.
1 nov. Landing der geallieerden
8 nov. Walcheren bevrijd
3 okt. 1945 dijkgat gedicht
Walcheren kan herrijzen

Lees meer...