Slag om de Schelde

Scheldeslag titelfoto

Waarom zo onbekend?
Een 85 dagen durende veld-, zee- en luchtslag in Nederland aan het eind van de WOII. Doel van de slag was het bevrijden van de oevers van de Westerschelde, ten einde de havenstad Antwerpen te kunnen gebruiken voor verse fourrage van de geallieerde soldaten, Deze in Nederland in de WO II grootse Slag zorgde ervoor dat Zuid-Nederland werd bevrijd en dat de geallieerden de rest van Europa konden bevrijden. Er vielen hierbij 50.000 slachtoffers ( burgers, geallieerde – en Duitse soldaten). Er vielen ongeveer 2000 burgerdoden (Zeeuwen en Brabanders). De meeste slachtoffers vielen onder de Canadezen. (* het is in mijn ogen absurd dat kinderen op school wel de Slag bij Waterloo leren, en niet deze voor het winnen van WOII zo belangrijke slag.)
Bron: Carla Rus (2015)

Lees meer


13 10 44 Nwe Tilburgse CrtDe slag bij de Schelde (2 oktober – 8 november 1944), is een offensief van de geallieerden, vooral geleid door Canadese troepen, gericht op het bevrijden van de haven van Antwerpen door de beide oevers van de Schelde in België en Nederland in te nemen. De haven van Antwerpen was cruciaal in het bevoorraden van de troepen aan het front dat zich over honderden kilometers uitstrekte. De grote havens aan het Kanaal en de Noordzee werden goed verdedigd en versterkt door de Wehrmacht, en het innemen van Antwerpen zou beslist geen makkelijke opgave worden.
Na de enorme mislukking van Operatie Market Garden krijgt het Eerste Canadese Leger zich de taak toebedeeld om de haven van Antwerpen in te nemen. Het offensief blijkt ingewikkeld te zijn. Er zijn vele amfibische operaties en open aanvallen op onbeschut terrein nodig. Terwijl de Duitsers goed zijn georganiseerd en versterkt, beschermd door artillerie en sluipschutters, de grond en het water zijn bezaaid met mijnen. De slag om de Schelde is bijzonder moeizaam en bloederig. Het kost het Eerste Canadese leger, geholpen door andere geallieerde troepen, bijna vijf weken om Antwerpen te bevrijden en controle over de Schelde te krijgen. Het offensief eindigt op 8 november 1944, nadat er aan geallieerde zijde 12.873 slachtoffers zijn gevallen. Maar het duurt nog tot 29 november, als het puin is geruimd en de haven is ontmijnd, voordat de eerste geallieerde bevoorradingsschepen aankomen in de haven van Antwerpen.

Bron: www.worldwar2heritage.com

 

<< Krantenbericht uit de Nieuwe Tilburgse Crt, 13 oktober 1944


Ook niet-helden stierven tijdens de Slag om de Schelde
De jaarlijkse herdenking van de Slag om de Schelde staat altijd in het teken van de heldendaden en de offers die de geallieerden hebben gebracht om Zeeland te bevrijden. Maar volgens Hans Sakkers uit Koudekerke is het verhaal van de oorlog pas compleet als ook de andere kant wordt belicht.
Zo komen we het lot te weten van Georg Klein die, nadat hij zich overgaf in september 1944 in Zeeuws-Vlaanderen, dacht de rest van de oorlog relatief veilig door te komen als gevangene. Maar de Duitsers heroverden de stelling waar hij zat en veroordeelden hem vanwege lafheid ter dood. Bij de bossen bij de Elderschans in Aardenburg werd hij geëxecuteerd. Eén van de officieren die aanwezig was bij het proces en de executie, Kapitein Bolmann, sneuvelde korte tijd later. Toen hij uit zijn bunker in Breskens kwam om een luchtje te scheppen werd hij neergemaaid door een Brits machinegeweersalvo. Het leverde hem wel een Duits Ridderkruis op, waardoor hij de hoogst onderscheiden Duitse militair tijdens de Slag om de Schelde werd.
Dat niet alle Duitsers stierven door oorlogsgeweld werd duidelijk in Groot-Abeele. Daar sprongen twee vrouwen, die bij de Wehrmacht werkten, samen voor de trein. Sakkers haalde de informatie uit de politiearchieven en weet tot op de dag van vandaag niet waarom de dames deze drastische stap namen. "Waren ze verliefd en kon dat niet in die tijd of had de ene dame zoveel overmacht op de andere dat zij haar mee de dood in praatte? Ik ben er niet achter gekomen."
Bron: Hans Sakkers

 

Pas de volgende middag mochten wij de kelder uit. Ik heb toen de eerste Canadezen over de Oude Dijk zien komen. Een voor een in een hele lange rij. Maar toen kwam de omroeper door het dorp en die riep om dat iedereen in de kelders moest blijven, want het zag er naar uit dat de Duitsers terug zouden komen. En toen zijn we allemaal in de kelder gebleven. Nog een nacht. In die nacht hebben ze ons hele huis leeggestolen. De nacht van zaterdag op zondag. Bij ons niet alleen, hoor. Mijn vader lag daar opgebaard en uit de alkoof hebben ze de radio meegenomen. Onze zakdoeken uit de linnenkast, alle sieraden, behalve de bloedkralen. En daarom krijgen de Canadezen ook de schuld, ze kenden niet de waarde van bloedkralen. De Duitsers konden het niet geweest zijn, want die zijn niet meer teruggekomen. Het kan niet anders dan dat de Canadezen dat gedaan hebben. Bij de wijkverpleegster jatten ze wollen dekens, als er iets bijzonders was, dan waren het wel wollen dekens, want die had toen niemand meer en die hadden ze op andere plaatsen weer weggegeven. Wij hebben nooit meer iets teruggezien.'
Bron: Bevrijd, maar...

 

 

 leopoldcanal

Leopoldkanaal
De Canadese 3e infanteriedivisie stuitte op taai en fel Duits verzet toen zij het Leopoldkanaal probeerden over te steken. De aanval werd uitgevoerd in twee stappen. De 7e brigade van de Canadese 3e infanteriedivisie maakte de eerste oversteek over het Leopoldkanaal, terwijl de 9e brigade de aanval over de noordelijke of kustzijde van de driehoek uitvoerde.
Lees meer



Samenvattend overzicht van de verschillende operaties binnen de Slag om de Schelde (met tijdlijnoverzicht)

 

In English:

Official history of the Canadian Army Chapter XV: Planning the Battle of the Scheldt

 

The clearing of the Scheldt Estuary and the liberation of Walcheren
The successful Allied clearing of the Scheldt Estuary forms the subject of this eighth booklet (from the series of commemorative booklets dedicated to those who fought for our freedom in the Second World War.) Following the D-Day landings of the previous spring, Allied supply lines were becoming ever more stretched as the armies advanced into the Netherlands, leaving their logistical base in Normandy. Comprising a succession of collaborative operations between British and Canadian Forces, the securing of the port of Antwerp and its Scheldt Estuary provided a crucial logistical platform from which further assaults on the Third Reich could be launched. (published 2005)

 


Trugkieke 40 - 45 afl 20 november - Slag om de Schelde
Begin november 1944 maken de geallieerden zich op voor de finale van de Slag om de Schelde: de verovering van het geïnundeerde Walcheren. Eerst Zuid-Beveland. Kees Moerdijk woont in Gawege (ten zuiden van Krabbendijke) en is ooggetuige. Op 8 november is de strijd ten einde: we zien Jaap Vos op het dak van de schuur van Huis ten Duine. Hij hijst de vlag en haalt herinneringen op aan de laatste gevechten bij Oranjezon. Bekijk de video
bevrijding beveland

Schelde of Arnhem?
Reeds op 4 september 1944 werd dit doel bereikt en de zuivering van de stad en de havenwerken namen slechts enkele dagen in beslag. Doel bereikt? Generaal Brian Horrocks, commandant van het Britse 30e Legerkorps en verantwoordelijk voor de veldtocht naar Antwerpen, heeft na de oorlog geschreven dat de verovering van Antwerpen op 4 september hem als een "ernstige vergissing" moet worden aangerekend: hij had die belangrijke havenstad links moeten laten liggen en vóór alles de 11e Armoured Divison moeten laten oprukken via een bruggehoofd over het Albertkanaal naar Woensdrecht en de landengte van Zuid-Beveland, om zo de aftocht van het Duitse 15e leger over de Schelde af te grendelen.
Lees meer

Bron: De Tweede Wereldoorlog in woord en beeld

 
Duitsers in de knel
De soldaten die de inwoners van vele Zeeuwse dorpen en steden op 4 en 5 september langs hun huizen hadden zien trekken, waren, zoals de Oost Zeeuws-Vlaamse OD-staf aan den lijve ondervond, niet de laatsten die zouden passeren. In feite zou de grote stroom daarna pas goed op gang komen. De soldaten van het Vijftiende Leger waren in een steeds benarder positie terechtgekomen, zeker nadat duidelijk was geworden dat een doorstoten in oostelijke richting dwars door de geallieerde linies niet langer mogelijk was. Op 6 september was toen aan alle troepen, met uitzondering van die welke in de vestingen langs het Kanaal lagen, bevel gegeven 'über Walcheren und Zuid-Beveland sich der Einkesselung zu entziehen'.
Lees meerBron: Zeeland 1940-1945, deel 2


slag om de Schelde


Van Duitse zijde werden de inwoners van Zeeland ook geïnformeerd over het verloop van de strijd. Dat hierin de realiteit wel eens anders werd weergegeven, laat zich raden. Twee berichten ter illustratie:


Zwaartepunt verplaatst van Zeeland naar Brabant
en

Duitsers ontruimen Z-Beveland


Festung Süd
Soms werden tussen de 20.000-30.000 artilleriegranaten per nacht op de Festung Schelde-Süd afgeschoten. Dat was tevens de reden dat ook de verzorging van de troepen in voorste lijn onophoudelijk haperde. Vooral de aanvoer van voeding stagneerde herhaaldelijk. Mede daardoor en door de wekenlange onafgebroken inzet in het geïnundeerde polderlandschap was het moreel van de frontsoldaten onder die omstandigheden dan ook volkomen geknakt. Hoezeer de Duitse aanwezigheid ook werd verfoeilijkt en hun tegenstand verafschuwd, hun strijdwijze dwong bij hun tegenstander diep respect af. Het is duidelijk dat de oudere Duitse soldaten er alles aan gedaan hebben wat in hun vermogen heeft gelegen om de zuidelijke Westerscheldeoever voor Hitler-Duitsland te behouden. Het verzet van de voornamelijk uit oostfrontstrijders bestaande divisie stoelde, anders dan moeiteloos wordt aangenomen, hoofdzakelijk op een vaste kern van plichtsbewuste veteranen en propaganda. Hun optreden was zeker niet gebaseerd op fanatisme zoals de National Sozialistische Führung het wilde doen voorkomen want zelfs hogere officieren waren door het motiverende karakter van de Duitse propagandavoering sterk beïnvloed. Hoewel vrijwel niemand het bestaan van de V2-raket kende, geloofde men er sterk in dat Duitsland met de V-wapens beslist de oorlog zou winnen.
 
Sommigen koesterden een diepe haat tegen Gen.Maj. Eberding omdat die de ongelijke strijd niet had willen opgeven. Ook hij was stellig beïnvloed door propaganda. Toen hij op zijn weg in krijgsgevangenschap in de avond van 1 november op het hoofdkwartier van 2nd Canadian Corps aankwam, verklaarde hij daar desgevraagd: " Germans must fight because a Russian occupation is worse than war". Op 4 november kwam een einde aan de strijd om de Festung Schelde-Süd. Na vanaf 1 september onafgebroken in gevecht te zijn geweest, gaven de laatste Duitse soldaten zich over. De eindstrijd om de Festung, een hersenspinsel van Hitler zelf, had 53 dagen geduurd. Ook Hitler erkende de dappere strijd in de Festung Schelde-Süd. Tot dan was de haven van Antwerpen immers onbenut gebleven.
Bron: Vlucht en bevrijding


As long as the Germans held control of the sea approaches and the long winding estuary, Allied shipping to the port would be impossible. Thus, the mere occupation of Antwerp was not enough. The task went to the First Canadian Army. Bekijk de video


Battle of the Scheldt: Hulst 1944.Bekijk de video



 Terug hoofdpagina2