Oorlogshandelingen

Natuurlijk was na de Duitse inval ons land niet alleen bezet met alle nadelige en gevaarlijke gevolgen [ zie ook het hoofdstuk Leven in bezet Zeeland ], maar ondervonden we ook dat de oorlog, de gevechtshandelingen tussen Duitsland en de Geallieerden, gewoon doorging. Veel geallieerde bommenwerpers op weg naar Duitse doelen, vlogen over Zeeland. Dat leidde tot Duitse reacties. Maar ook doelen in Nederland, en dus ook in Zeeland, werden aangevallen.
Aan de bevrijding van Zeeland eind 1944 gingen in dat jaar vele gevechtshandelingen vooraf. Voor Nederland leek in september de bevrijding in zicht te komen. Ook uit Zeeland vertrokken Duitsers en Duitsgezinden hals over kop uit de provincie. Helaas was de bezetter er al snel achter dat het allemaal zo'n vaart niet liep en werd het gezag hersteld. De oorlog ging gewoon door: in een poging om steden als Londen, Parijs en ook Antwerpen te treffen, kreeg ook Zeeland te maken met het nieuwste geheime wapen van de Duitsers: de V2.
Rampzalig voor de inwoners was de beslissing van de Geallieerden om Walcheren door zware bombardementen van de Duitsers te bevrijden en zodoende de scheepvaartroute naar Antwerpen weer te kunnen gebruiken. Overigens hield deze Slag om de Schelde de Duitsers niet tegen om met kleine duikboten het gevecht op zee voort te zetten.
Op deze pagina vindt u een aantal hoofdstukken waarin u meer leest over al deze oorlogshandelingen.

Luchtaanvallen

spitfires

Om enkele van de belangrijkste doelen in Duitsland te bereiken was een aanvliegroute over Nederland de aangewezen weg. Ook boven Zeeland kon men regelmatig geallieerde eskaders zien of horen, op weg naar of komend van doelen in het Roergebied of langs de Rijn. In de blijkbaar heldere nacht van 30 op 31 mei 1942 zag de lucht boven Vlissingen 'zwart van de toestellen die overtrekken' en stond als gevolg van het zware Duitse afweervuur 'de gehele stad [...] op zijn grondvesten te beven'. Na drie uur keerden de toestellen terug; nog nooit waren zoveel bommenwerpers boven de stad verschenen - het duurde een uur voordat ze allemaal voorbij waren. Keulen was door meer dan duizend Britse bommenwerpers gebombardeerd. In de loop vat 1943 werd het steeds drukker boven Zeeland. Een scholier zag in mei op niet minder dan zeventien dagen vliegtuigen Vlissingen passeren, op weg naar Duitse aanvalsdoelen of terugkerend naar hun Britse thuisbases. Boven Aardenburg vertoonden zich die maand 'bijna alle dagen' geallieerde bommenwerpers. Uiteraard namen de Duitsers tegen de toenemende luchtkracht en de steeds geavanceerdere technieken van de geallieerden hun maatregelen. Er werd meer en zwaarder luchtdoelgeschut geplaatst, vooral rond Vlissingen, en de Duitse radar- en radiosystemen werden verfijnd.
Bron: Zeeland 1940-1945

Lees meer...

Kleinkampfmittel

Biber, Molch en Seehund
Biber3De Bibers speelden een belangrijke rol bij de Slag om de Schelde. Walcheren was in november 1944 bevrijd maar op de Westerschelde ging de strijd door. De eenpersoonsduikbootjes werden door de Duitsers ingezet om schepen van de geallieerden te torpederen. Vanaf december 1944 gingen enkele honderden van deze bootjes vanuit Hellevoetsluis en Poortershaven (Maassluis) het water op. Veel - jonge - bemanningsleden vonden de dood; het wapen bleek minder succesvol dan gedacht. Het bootje bevatte meestal twee torpedo’s of éen torpedo en éen mijn. De actieradius was 200 mijl en de snelheid circa 4 mijl.

Lees meer...

Een laatste poging: V2's in Zeeland

het v2 raketDe V2, officieel Aggregat 4 (A-4) geheten, was de eerste onbemande geleide ballistische raket. De V2 (Vergeltungswaffe 2) was de opvolger van de V1. De raket werd verticaal gelanceerd. Een V2 bereikte een maximale hoogte van 83 tot 93 km en had een bereik tussen 321 en 362 km. De laatste versies hadden een bereik van 450 km. De springkop bestaande uit Amatol Fp60/40, woog circa 738 kg en kon een heel huizenblok wegvagen. Vlak voor het afslaan van de raketmotor woog een V2 nog 4040 kg.

Lees meer...

Dolle dinsdag: bevrijding in zicht

Enig teken dat Duitse troepen zich massaal terugtrokken, was in West-Zeeuws-Vlaanderen begin september niet merkbaar. Wel werd het de bevolking duidelijk dat er iets mis was. Vanuit België arriveerden voertuigen waarin Duitse soldaten zatendolle dinsdag3 die er anders uitzagen dan de Duitse soldaten die men jarenlang gewend was geweest. Nooit was het de voorbije jaren voorgekomen dat Duitse soldaten er onverzorgd en onordelijk bij liepen. Ook was het onbestaanbaar geweest dat soldaten op eigen houtje iets deden. Een dergelijke situatie aanschouwde de bevolking op 4 september, de dag vóór Dolle Dinsdag. Vanuit België kwamen een paar Duitse soldaten in een sjees aanrijden, gevolgd door enkelen te voet en één op een damesfiets. Kort daarop kwamen er meer.

Lees meer...

1944: Bombardementen om te kunnen bevrijden

avro lancaster bomberIn het najaar van 1944 werden op Zeeuwse doelen luchtbombardementen uitgevoerd om een invasie van de geallieerden mogelijk te maken en te ondersteunen. In het hierna volgende overzicht zijn die bombardementsvluchten vermeld, met uitzondering van die welke tot doel hadden dijken van Walcheren kapot te maken waardoor het eiland (grotendeels) onder water kwam te staan. Over die inundatie en de gevolgen ervan leest u meer in het hoofdstuk over de bevrijding van Walcheren; over het soms moeizame herstel ("Kunnen we Walcheren maar niet beter gewoon opgeven?') moet u beslist het hoofdstuk Het verjaagde water lezen.

Lees meer...