Middelburg bevrijd!


During the night of the 1st on the 2nd of November 1944 the shelling of Middelburg started and details of what happened are presented below, based on my research of the reports of the Middelburg police and the Middelburg Fire Brigade.
The main target was the Railway station area and in particular the railway crossing near the Flour Mill. Within this area most of the shells came down. The total distance from the Flour Mill along the Railway station (956mtrs.) in the middle towards the end is about 1287 metres.  The distance from the Flour Mill to Daser H.Q in westward direction is about 850 metres. We have to presume that the hits around the Daser H.Q. were meant to discourage the Germans. All distances in birds-eye-view and measured from Daser’s H.Q. at Dam 6 Middelburg. During the shelling of Middelburg the 'Zeeland Resistance Radio' frequently urged the Allied Forces to stop the shelling or change the direction and distance of the shelling because most shells came down in the center of Middelburg.
It is not clear to me yet which exact Artillery units were involved in the shelling - almost certain is that Field- Medium- as well as Heavy guns were involved. For the moment this is the most essential point of my research! In the Middelburg Police Reports only the shell burst are mentioned that involved inhabited houses, because during German bombardments on the 17th of May 1940 hundreds of houses in the inner part of Middelburg were destroyed and not yet rebuild. As a result of the shelling in november 1944 a total amount of 12 civilians lost their lives.
Bron: Jan H. Wigard (2007): 

Allied Shelling of Middelburg

Bakkerij Rotte vh Sanders verwoestWij gaan terug naar de strijd, die nog niet is voltrokken. Middelburg lag nog niet voor het grijpen en moest kneedbaar gemaakt worden. Bombardement op bombardement volgde, want men wist niets omtrent de toestand der moffen aldaar. Waarvoor stonden zij klaar - voor verweer of voor vrede? Granaat op granaat trof voortdurend de stad en menig gebouw moest het ontgelden. Toen kwam het zondagconcert der granaten, dat veel slachtoffers maakte en veel huizen aan de Langeviele, Beenhouwerssingel, Varkensmarkt, Lange Geere en Gortstraat trof. Dit bombardement van de vijfde November, de dag vóór de overgave, had men kunnen voorkomen, zo zegt ons de man, die het kan weten. Het plan lag gereed om de gelande troepen in Vlissingen te gaan inlichten omtrent de desolate toestand der moffen, zodat men de strijd wel kon staken.
Dit plan zou in de nacht van vier of vijf November uitgevoerd worden. Een boot, met vrijwilligers bemand, zou langs de Oude Vlissingse weg naar Vlissingen varen en daar de situatie van Middelburg verklaren. Het duister van de nacht en hun durf zouden alles bedekken. Dit plan vond geen gehoor in de oren der leiding, omdat het ,,gevaar" met zich bracht. Dit ontduiken van ,,gevaar" opende de deur voor het hevigste bombardement dat de geallieerden op Zondag 5 November, op Middelburg zouden afvuren en waarbij onderscheidene mensen en huizen sneuvelden.
Zo vertelt ons de man, die het kan weten!
(Bron: Walcheren onder de zeegolven, dl.2)

 

Politierapport 05-11-1944   
Police-sergeant Schuyer reports that during heavy artillery fire there was a direct shell-burst on the house Gortstraat 66 (590 mtrs S.W.). After the shelling ends he and the Red-Cross nurse Mr. Buys entered the House because a loud screaming was heard. They found: Adriana Clara M. Janse (Middelburg 15-10-1939) and Paulus Jansen (Middelburg 01-03-1941), both seriously wounded; Willy Swaneveld (Middelburg 07-04-1926) slightly wounded; Jacob Janse (Ulrum 22-04-1908), his spouse Neeltje Melis (Serooskerke 17-09-1912), Adriana Clara Steijn mother of Jacob Janse and widow of J. Janse (Middelburg 23-12-1862), all 3 killed.
                    
20.20 hrs. police-sergeant Wondergem reports that the public bath at the Nieuwe Haven (510mtrs S.S.W) and the grocery shop of Mr. Seymour at the Zusterstraat (572 mtrs. S.W. – [the Fire Brigade said Gravenstraat but that was wrong JHW]) had both a direct shell-burst. Both houses were on fire and the Fire Brigade was already present. Also the bakery of Mr. P. Rotte at the Varkensmarkt (660 mtrs S.W) had a shell-burst just as Mr. J. G. Versluys house at the Laan van Nieuwenhoven (670 mtrs. N.E) the house of Mr. P. de Ruiter Rozenstraat 17, (717 mtrs. N.E) and the Kuiperspoort (92 mtrs. S.E).
Bron: Jan H.Wigard (2007)




Voor de Geallieerde troepen was in Vlissingen de strijd geëindigd, maar nog veel stond hen te wachten. Middelburg lag nog voor hen en deze stad konden zij niet anders bereiken dan langs jaagpad en spoorlijn. Het was voor den brigade-generaal Mac Laer geen gemakkelijke taak en ik wil hier iets mededeelen van hetgeen mij hieromtrent bekend is. Van 1 tot en met 4 November hadden mijn medewerkers en ik bijna aan één stuk doorgewerkt, en toen ik 's avonds om 8.30 thuis kwam, was ik blij te kunnen rusten, doch die rust zou niet van langen duur zijn. Een uur later, 9.30 uur, kwamen twee Canadeesche soldaten met de boodschap of lk direct mee wilde gaan naar den Generaal.
Lees meer en verder


Verhaal
   Uit het dagboek van H. W. Fortgens: 6 november 1944

 



Op 6 november, tegen 06.00 uur arriveerde captain Jones met zijn mannen terug bij de eenheid in Vlissingen, waar hij verslag uitbracht van zijn verkenningstocht. Hierop werd besloten diezelfde dag nog een aanval in te zetten met de sterkte van een compagnie. Zo vertrok om 12.45 uur een strijdmacht van ongeveer 140 Britse militairen van het Battalion The Royal Scots onder commando van Major R.H.B. (Hugh) Johnston in elf Buffalo's naar Middelburg. 13.35 vanaf de Buffalo's de kerktoren van Koudekerke in het zicht, waarop een witte vlag wapperde. 14.10 Er werd kort halt gehouden op het Dorpsplein. 15.05 De troepen bereiken het Kasteel ter Hooge 15.20 Een Buffalo liep bij Toorenvliedt op een landmijn en explodeerde. De compagniesergeant-majoor raakte ernstig gewond en er vielen lichtgewonden. Tevens vielen hierbij zes doden.

Verhaal

 

Waarnemend burgemeester Koene beschrijft hoe hij 6 november 'ondergaat'.

In Zoutelande kreeg hij1 van de Britse commandant te horen dat het beschieten van Koudekerke zou worden gestopt. De militair was echter van mening dat vanuit dit dorp de niet te nemen stelling in de duinen werd geregeerd. Met dit laatste zal de batterij Dishoek zijn bedoeld. Koo Poelmann hierover in een brief van 9 november 1944: 'De Engelschen dachten dat het vol Duitsers zat en dat het geschut op de duinen vanuit Koudekerke automatísch bediend werd, ze konden het niet raken met bommen want het zat zoo diep onder de duinen en de beton.' Op de ochtend van 3 november heropenden de Britten de aanval in de duinen van Dishoek; na twee uur strijden werd de weerstand overwonnen waarna de kuststrook tot aan de Nolle door de commando's werd veroverd. Door dit geallieerde succes kwam Koudekerke buiten het frontgebied te liggen waarmee het oorlogsgeweld eindigde. Marie Verhage had vragen bij de zin van de beschieting : 'We waren zowat bevrijd;er zat níet één Duitser meer die vechten zou. ' Ook anderen hadden hun twijfels: 'Zoo vuur is genomen. [...] het kostte weer mensenlevens en een heleboel ellende.' Door de hoge concentratie mensen en een tekort aan schuilplekken binnen de droogstaande kern van Koudekerke is het een wonder dat er niet meer dodelijke slachtoffers zijn gevallen.

1 Bedoeld is Cees Valckenier, ondercommandant O.D./Koudekerke


overgave gen Daser Dam6 8 plaq
 Het is een bekend beeld uit 1944: de Duitse generaal Daser die zich in Middelburg overgeeft aan de Engelse majoor Johnston. De foto is in meerdere geschiedenisboeken terug te vinden. Maar de Engelsman die op de foto staat, blijkt niet Johnston te zijn, maar John Knox, die Daser destijds namens de geallieerden naar het krijgsgevangenenkamp begeleidde. Bron: PZC  De panden Dam 6 en Dam 8, met de later aangebrachte plaquette die herinnert aan de overgave van de Duitsers aan de geallieerden op 6 november
 overgave  Kort daarna wordt de heer Koene (die op dat moment de functie van waarnemend burgemeester vervult) door de Commandant van de Geallieerden ontvangen. "Ik heet hem van harte welkom, daarbij niet verhelende dat de bevrijding van deze stad duur gekcoht is, doch zeggende dat wij niettemin erg blij zijn, dat de geallieerden zijn gekomen om ons te bevrijden van het Duitsche juk en de hoop uitsprekende, dat nu spoedig onze geëerbiedigde Koningin weer den vaderlandschen bodem zal betreden. Het waren heerlijke historische oogenblikken."
Intusschen worden van alle kanten honderden Duitsers opgebracht door de Engelschen en leden van de O.D. Ze worden op den Dam en op de Markt verzameld waar ze onder bewaking van een enkele tank met mitrailleur, Engelsche soldaten en leden van de O.D. verblijven gedurende den geheelen nacht. Denzelfden avond nog worden een aantal leden van de N.S.B. en andere "verkeerde" personen gearresteerd, terwijl den anderen morgen daarmede wordt voortgegaan, alsmede met de arrestatie van een belangrijk aantal "dames", die zich met Duitschers hebben opgehouden. Nog denzelfden middag wordt een vergadering gehouden van den wnd. Burgemeester met de door hem te voren aangezochte "adviseurs" en wordt de tevoren ontworpen, op onranje papier gedrukte proclamatie aangepakt.

Bron: Middelburg, vóór en na bevrijding; J.Ph.Koene

Feestvreugde in beeld 

ln de dagen daarna raakt de bevolking nader in gesprek met de bevrijders. Catheleijne Adriaanse( dagboekschrijfster): 'Engelse officieren vertellen dat er honderden bommenwerpers in Engeland gereed hebben gestaan om heel Middelburg plat te bombarderen als de moffen zich niet overgegeven hadden'. Bep Baljeu blikt nog eens terug op die gedenkwaardige 6e november 1944. Als.18-jarige stond ze op de Dam waar het vol stond van Duitse soldaten. ,,Ze waren zo tam als wat, je kon er niet bang voor zijn. Ze zagen er opgelucht uit, waren allang blij dat ze er heelhuids vanaf waren gekomen, lk voelde geen kwaadheid als ik naar ze keek. lk was zelf vooral opgelucht. Blij dat de angstige jaren voorbij waren. "
(Bron: De dag dat de generaal huilde)


HET IS FEEST

Bevrijdingsfeest op de Markt ( 8 november 1944)

Mburg-bevrfeest-081144-01
Mburg-bevrfeest-081144-02
Mburg-bevrfeest-081144-03
Mburg-bevrfeest-081144-04
Mburg-bevrfeest-081144-05
Mburg-bevrfeest-081144-06
Mburg-bevrfeest-081144-07
Mburg-bevrfeest-081144-08
Mburg-bevrfeest-081144-09
Mburg-bevrfeest-081144-10
Mburg-bevrfeest-081144-11
Mburg-bevrfeest-081144-12

Bekijk de fotopresentatie

Te zien zijn o.m. de heren De Casembroot, van Woelderen, kapitein luitenant ter zee C.W.Slot, met witte baard wethouder Jeronimus. Verder ziet u o.m. een vertegenwoordiger van de Engelse generaal, 1e van links Meursinge Reinders, 2e van links van Woelderen. Schotse doedelzakspelers openen de optocht, voorafgegaan door een vertegenwoordiger van de Binnenlandse Strijdkrachten.


proclamatie Mburg doc051optocht
Mbrg feestetalage Meerijden


Bevrijdingsfeest Middelburg (1945)

 

05 12 44 Middelburg

Middelburg 5 december 1944: een aangepaste intocht