Herdenken


 

OORLOGSMONUMENTEN

Overal in Nederland vind je oorlogsmonumenten voor onze bevrijders. De diversiteit is groot. Ze zijn in de jaren na de oorlog of juist veel later opgericht, bedoeld voor alle geallieerde slachtoffers of juist voor één of enkele gesneuvelde militairen. Ook de vorm, de ontwerpen en de gebruikte materialen variëren: van tanks van het legeronderdeel waartoe de bevrijders behoorden, tot kleine bakstenen monumentjes of plaquettes met  een tekst over hoe een militair op die bewuste plek aan zijn trieste einde is gekomen. De gedenktekens staan bijvoorbeeld  op plekken waar geallieerden voet aan wal zetten. Soms is het simpelweg een boom, die vele jaren na de oorlog door een veteraan is geplant.  Uit alle gedenktekens spreekt de onveranderlijk grote dankbaarheid ten opzichte van de geallieerde militairen. Dit geldt zowel voor de oudere monumenten als de monumenten die recent zijn opgericht. “Zij hebben immers hun leven gegeven voor de bevrijding van Nederland”, is de veelgehoorde drijfveer voor het tot stand brengen van een gedenkteken. Elke stad of dorp eert zijn bevrijders, maar wie waren die dappere mannen en wat vertellen de monumenten?
Bij de eerste gedenktekens - kruisen, gevelstenen, eenvoudige beelden - ging het nog vooral om dodenverering. Van officiële zijde richtte men zich vooral op de doden die gevallen waren in de strijd tegen de bezetter: verzetslieden, Nederlandse en geallieerde soldaten, zeelieden, onschuldig gefusilleerde burgers en gijzelaars. De gedenktekens, vaak aangebracht op graven en plaatsen waar de gebeurtenissen zich hadden voltrokken, waren vooral een eresaluut aan individuele slachtoffers en een memento, een aansporing voor de overlevenden.
Monumenten herinneren aan de inzet van een bepaalde brigade of eenheid die een dorp of stad van de Duitse bezetting verloste. Zo is het landingsmonument in het Zeeuwse dorp Westkapelle, uit 1946, een van de oudste oorlogsmonumenten. Het staat op de plaats waar op 1 november 1944 de Britse 4e Commandobrigade landde om het eiland Walcheren te bevrijden en gedenkt ‘allen van de Koninklijke Britse marine en mariniers die aan boord van de landingsvaartuigen van het support Squadron Eastern Flank voor deze kust hun leven hebben gegeven’.
Bron: Stichting 4 en 5 mei

Meer over de achtergronden van oorlogsmonumenten leest u op de website van 4&5mei .

 

Oorlogsmonumenten in Zeeland

In de loop der jaren zijn er in Zeeland en vooral op Walcheren veel oorlogsmonumenten in allerlei vormen geplaatst. Bij de herdenking van 60 jaar bevrijding schreef Leo Hollestelle in 'De Wete', het blad van de Heemkundige Kring Walcheren , een uitvoerig artikel over herdenken en monumenten, met daarin onder meer uitgebreide beschrijving en toelichting bij de gedenkstenen op Walcheren. U kunt dit artikel hier lezen.


"Nederland zal de martelaren, die vielen voor zijn bevrijding, nimmer vergeten. Naam voor naam, persoon voor persoon, zal hun nagedachtenis bij ons voortleven."
Koningin Wilhelmina, radiotoespraak 1942

Ook in Zeeland zijn veel monumenten die herinneren aan de slachtoffers onder de burgerbevolking, aan de inzet van de geallieerden bij de verdediging en de bevrijding van onze provincie en in het bijzonder aan de slachtoffers van de inundatie in 1944. De meeste afbeeldingen zijn afkomstig uit de database oorlogsmonumenten van de Stichting 4&5Mei.

View the embedded image gallery online at:
https://oorlogzeeland.nl/index.php/herdenken#sigFreeId897f149c7e