Seefront Vlissingen

Reeds in 1940 waren door de marine langs de monding van de Westerschelde kustbatterijen opgesteld. Rond Vlissingen waren in jan. 1942 vier zware luchtdoelbatterijen met ieder 4 stuks 10,5 cm geschut geplaatst. De batterijen werden rond de stad opgesteld en de benaming van elke batterij gaf aan in welke positie zij ten opzichte van Vlissingen lag: Marineflakbatterie  M.Fl.B. Ost, M.Fl.B. West, M.Fl.B. Nord en M.Fl.B. Süd (in Breskens)

In februari 1942 werd Vlissingen tot Stützpunkt verklaard. Dit hield in dat de stad met haar havens en vliegveld in staat van verdediging moest worden gebracht tegen aanvallen vanuit zee, vanuit de lucht en over land. In dezelfde maand al werd begonnen met het aanleggen van verdedigingswerken. Er kwam rond Vlissingen een linie bestaande uit twee delen. Aan de landzijde was dit het Landfront, dat aanvallen van tanks en infanterie moest afslaan.
Het andere deel was het Seefront dat landingen vanuit zee moest afslaan. De gehele kuststrook, zo ook de boulevard, werd van inwoners ontruimd en voor burgers tot verboden militaire zone verklaard . De deur- en raamopeningen van de huizen aan de boulevard werden dichtgemetseld om te voorkomen dat eventueel gelande troepen zich hierin zouden kunnen verschansen. De wandelpier op de Vlissingse boulevard werd gesloopt omdat deze een goede aanlegsteiger voor invasietroepen zou kunnen vormen. Het geheel werd voorzien van licht geconstrueerde bunkers. Op 19 maart werd een plan vrijgegeven voor de bouw van 200 bunkers uit de categorie versterkte veldstelling, V.f. Enkele maanden later, in juni 1942, waren 70 van de geplande bunkers gebouwd. De bouw van de versterkte veldstellingen droeg een voorlopig karakter; de zware, bomvrije St. bunkers werden pas in de herfst in produktie genomen, toen de plannen over hoe de Atlantikwall in te richten definitief waren.
Bron: Atlantikwall in Zeeland en Vlaanderen

105c boulevardobservatiekoepel Boulevard Bankert DeRuyter geschutsbunker Bunker onderaan Gevangentoren 623 bunker boulevard

Op 18 juli 1942 werd Vlissingen tot Verteidigungsbereich verklaard. In eerste instantie hield dit weinig nieuws in, tot in oktober 1942 de definitieve plannen ten uitvoer werden gebracht. Het Winterausbauprogramm betekende de bouw van bomvrije St. bunkers; bunkers, die het karakter van het V.B. Vlissingen zouden bepalen.
Het westelijk stadsdeel bleef als meest geschikte vestigingsplaats voor militaire activiteiten over. Er werd bij het stedelijke Bethesda-ziekenhuis een groot militair hospitaal in bunkers gebouwd. Een militair hospitaal in dezelfde samenstelling werd ook in het Vlissingse havengebied (Kernwerk) gerealiseerd. Een kleinere hospitaalbunker (type 638) werd eind maart 1943 in West-Souburg in aanbouw genomen. Eveneens in het westelijke stadsdeel werd een groot bunkercomplex, door de Duitsers als Bunkerdorf aangeduid, gebouwd. Op de boulevard werd de stadsmuur enkele honderden meters verlengd door een betonnen tankmuur. Het overige deel van de boulevard werd door verticaal in het beton verankerde stukken spoorrails vanuit zee versperd. De op- en afritten van de boulevard en het stadsdeel 'Het Eiland', dat op het westen na geheel door water werd omsloten, werd met uitzondering van minimale openingen door betonnen tankmuren afgesloten. Het oostelijk kustdeel van het V.B. Vlissingen van de Buitenhaven tot Fort Rammekens werd door twee St. bunkers voor anti-tankgeschut (type 680) verdedigd.

 

In het voorjaar van 1942 wordt begonnen met de verdedigingswerken.Voor het Landfront wordt vanaf de duinen bij Zwanenburg via de noordkant van het vliegveld tot West-Souburg een tankgracht gegraven. Vervolgens aan de oostkant van het kanaal verdergaand tot Fort De Ruyter. Achter de tankgracht komen doorlopend versperringen met prikkeldraad en bunkers.Voor het zeefront wordt de gehele kuststrook waaronder ook de Boulevard tot verboden gebied verklaard. Bewoners van de Boulevard moeten verhuizen en deur- en raamopeningen worden dichtgemetseld. Ook de wandelpier wordt gesloopt en in de stad komen antitankmuren. Een inwoner van Vlissingen schrijft daarover op 9 februari 1942:
De laatste week zijn er op Walcheren weer duizenden Duitsers bijgekomen, gevolg nog minder van alles. Nu weten we waarom duizenden Duitsers op Walcheren zijn gekomen. Schijnbaar wordt er iets hevigs verwacht. Lamgs de zeekust worden alsmaar kanonnen enz. aangevoerd, vandaag was dit een onrustbarend gezicht. Toch zou men als leek denken, dat bij een eventuele invasie Walcheren niet als beginpunt voor landingen geschikt is. Vooreerst is de zeemonding veel te nauw en dus direct zichtbaar. Het blijft gissen, doch de aanvoer van zoveel geschut en militairen moet toch wel een bedoeling hebben. Op het eiland zijn ze overal begonnen met inkwartieringen en er worden scholen en ook huizen in beslag genomen. Ook gaan er geruchten over een door de Duitse Weermacht bevolen verplichte evacuatie.
Bron: Vlissingen, kind van de rekening


bunkerkaart Vliss 1 bunkerkaart Vliss 1a bunkerkaart Vliss 1b bunkerkaart Vliss 1c

Overzichtskaart en detailkaarten daaruit van de verschillende bunkers en andere onderdelen van het Seefront Vlissingen (bron: Atlantikwall Zeeland en Vlaanderen) Klik op een kaart voor vergroting.


Stp. Hohenstaufen 623 Bunker, Nollepier /Boulevard
Vanuit deze bunker werd gevuurd over het paalhoofd richting de Boulevard. Achter de kust (Stp Hohenstaufen) lag langs de weg van Vlissingen naar Koudekerke een uitgebreid verzorgingsgebied met veel geneeskundige verzorgingscapaciteit. Aan het begin van de Koudekerkseweg, bij de watertoren, staat nog een 134 en in het parkje daarachter liggen nog een 501, 502 en een tweede 134. De rest is verdwenen.

villapark

 

Keizersbolwerk
Tijdens de bezetting krijgt het Keizersbolwerk opnieuw een militaire bestemming. Op de kop van het Roeiershoofd  wordt in de loop van 1943 een torpedobatterij gebouwd die torpedo's kan afvuren waarvan door middel van een draadverbinding de koers nog kon worden gecorrigeerd na de lancering. De torpedo's lagen opgeslagen in de kazematten van het Keizersbolwerk. In de doorgang en op het Roeiershoofd is een smalspoor aangelegd om de torpedo’s te verplaatsen. De torpedobatterij wordt tijdens de geallieerde amfibische aanval op Vlissingen in de vroege ochtend van I november 1944 door de Duitsers zelf opgeblazen.

Bunkercomplex Oosteliike Bermweg, Ritthem
Doordat deze bunkers hoger gelegen zijn, kunnen de Duitsers ze ook na de inundatie van Walcheren blijven bemannen. De bunkers zijn voorzien van automatische mortieren, waar de Duitsers uiteindelijk niets aan hebben, want bij de geallieerde landing zal blijken dat het geschut het landingsstrand niet kan bereiken.

Binnen het gebied tussen Landfront, Seefront en Kernwerk lagen enkele verspreide Stützpunkte en Widerstandsneste. Het bevat:
- een drietal zogenaamde verzorgingsgebieden:
-- Koudekerke, (Kolberg)
-- Vlissingen, (Villapark)
-- Ritthem,
- de Flakbatterij "Nord",
- een commandopost (Coburg) en
- twee "divisiebatterijen". (von Kleist en Rebhuhn).

 


bunker Vlissingen oost3

Dit is een voormalige Duitse mitrailleurbunker van het type 630; bouwnummer vermoedelijk 015-128. Dit type bunker is gebouwd om een zware mitrailleur te herbergen. Deze mitrailleur stond opgesteld achter een dubbele stalen pantserplaat. De bunker was ook voorzien van een observatieperiscoop. Door de geïsoleerde ligging van deze bunker was de inrichting zo gemaakt dat manschappen er langdurig in konden verblijven. Dit bracht met zich mee dat dit type bunker beschikte over een nabijverdediging.
Bron: flessinghe.nl

bunker Vlissingen oost4 vlissingen bunker krt

Vlissingse gevechtsbunker klaar voor bezoek
De gevechtsbunker op de kop van de Tweede Binnenhavenweg is klaar voor de ontvangst van geïnteresseerde bezoekers. Patrick Sloot, Marcel van Hoepen en Ray de Ridder van stichting Festung Walcheren zijn er de mannen niet naar zich op de borst te kloppen. Maar ze zijn wel trots dat de MG (Machinegeweer)-bunker R 630 er weer uitziet als nieuw. Het doel was tenslotte om tijdens de Bunkerdag van dit jaar, volgende week zaterdag 25 mei, de stalen deur van het verdedigingswerk open te kunnen zetten voor belangstellenden.
 ,,Een half jaar geleden lag hier nog veertig kuub zand en steengruis. Dat hebben we er schep voor schep uit moeten halen”, zegt voorzitter Sloot. Nadat het zand er uit was, is nog veel meer werk verzet. De muren zien er bijvoorbeeld fris geverfd uit. Voor Sloot zijn de wanden nog een beetje te mooi. ,,Een spierwitte bunker vind ik geen gezicht. Maar de muren zullen niet al te lang wit blijven. We hebben geen moderne muurverf gebruikt, maar ouderwetse witkalk.”
Festung Walcheren hecht aan historische betrouwbaarheid. Dus richten de vrijwilligers de Regelbau 630 MG-Schartenstand mit Panzerplatte, zoals de Duitsers het bouwwerk noemden, alleen in met originele spullen. Maar de mannen zijn niet roomser dan de paus. Als ze een origineel meubel, wapen of luchtfilter uit een andere gevechtsbunker op de kop kunnen tikken, is het ook prima. ,,We willen een goed en juist beeld geven over hoe de gevechtsbunker er uit zag en wat er in was te vinden. Het Bereitschaftsraum was zowel slaapzaal voor zes man als keuken. Dus laten we zien dat de militairen in een stapelbed van drie lagen sliepen, maar zetten we er geen twee neer. We hebben wel twee luchtzuiveraars om bezoekers uit te kunnen leggen hoe de verschillende ciculatiesystemen werkten.”
Festung Walcheren heeft onlangs een tweede bunker in de polder bij Westkapelle onder haar beheer gekregen. Die bunker op een agrarisch erf wordt de komende jaren ook tot museum omgebouwd. ,,We nemen daar rustig de tijd voor. Er moet namelijk nog een hoop gebeuren.”   
Bron: PZC, mei 2019

Terug hoofdpagina